Bartolin Bezi Nedir?

Bartolin bezleri kadınlarda vajinanın giriş kısmında sağda ve solda bulunan ve salgı yapan bezlerdir. Salgıları cinsel birleşme öncesinde uyarılma durumunda vajenin ıslaklığını sağlamaya yöneliktir. Viskoz salgıları sayesinde ilişki sırasında vajen ıslaklığı sağlanır ve daha rahat bir kayganlık sağlanmış olur.  

Bartolin Kisti Nasıl Oluşur?

İlişki öncesinde salgılanan Bartolin bezlerinin salgıları vajen içerisine akması gerekirken bez ağızlarının tıkanması nedeniyle vajene akamazlarsa o zaman Bartolin bezinin içinde birikmeye başlarlar ve bez şişerek Bartolin Kisti adını alır. Bartolin bezinde salgıların akışında tıkanıklık oluşmasının nedeni bazen bu bölgeye olan travma, bazen geçirilmiş operasyonlar, bazen geçirilmiş enfeksiyonlar ve bunlara bağlı ödem bazen de salgının çok yoğun olmasıdır. Her ne sebeple olursa olsun salgının akamaması Bartolin Kisti oluşumu için zemin hazırlamaktadır ve bu durum her yüz kadından 2 ile 3 tanesini etkilemektedir (şekil1)

Şekil 1. Bartolin Kisti şematik çizim

Bartolin Apsesi Nedir?

Bartolin bezinde oluşan enfeksiyon salgı akışında tıkanıklık yaparak ilk olarak Bartolin kisti oluşumuna neden olabileceği gibi, önceden herhangi bir nedenle tıkanmış ve kist oluşmuş olan Bartolin bezinde daha sonradan da enfeksiyon oluşabilmekte ve o zaman da Bartolin Apsesinden bahsedilmektedir. Sonuçta bartolin bezinin kapalı alan olarka iltihabı durumunda Bartolin Apsesi meydana gelmektedir.

Bartolin Bezinde Kanser Oluşur Mu?

Bartolin kisti ve apsesi genellikle doğurganlık (üreme) çağı hastalığıdır ve çoğunda kanser yoktur. Menopoz sonrasında görülen Bartolin kisti durumunda kanser olabileceği akılda tutulmalıdır. Genel kural olmamakla birlikte doğurganlık çağındaki ağrılı ve semptomlu Bartolin kistleri apse lehine iken menopoz sonrasında görülen ve ağrısız, semptomsuz kistlerde kanserden şüphelenmek akıllıca olacaktır. Bartolin kistleri ve apseleri tedavi edilmezler ise ciddi enfeksiyonlar, yaygın tüm vücudu etkileyen enfeksiyonlar (sepsis) ve hatta barsağa kadar ilerleyen ve barsak içeriğinin vajinaya akması ile sonuçlanan rektovajinal fistül e kadar çeşitli ileri sorunlara neden olabilirler.

Bartolin Kistinin Belirtileri Nelerdir?

Bartolin kistinin belirtisi esas olarak kistin bulunduğu vajina tarafında (sağ ya da solda) şişliktir. Bazen şişlikten önce ya da eş zamanlı cinsel ilişki sırasında ağrı (disparani) görülebilir. Eğer Bartolin kisti apse haline geldiyse o zaman apse belirtisi olarak ısı artışı hassasiyet ve kızarıklık meydana gelecektir. Kisti olan hastalar bazen de ilişki dönemlerinde şişlik ve ağrı olduğundan diğer zamanlarda ise kistin küçüldüğünden ve şikayetlerinin gerilediğinden bahsetmektedirler. Zira ilişki öncesinde artmış salgı bu duruma neden olmaktadır. Bartolin apsesi bazen büyük hacimlere ulaştıktan sonra en zayıf yerinden patlarlar ve içerikleri (enfekte materyal) dışarıya da boşalabilir.

Bartolin Kisti Tanısı Nasıl Konulur?

Bartolin kistinin tanısı genellikle kolaydır. Hikayesinde vajen girişinde sişlik, ağrı yakınmaları olan hastalarda jinekolojik muayene sırasında vejen girişinde saat 5 ve 7 hizasında görülen şişlik genellikle tanı için yeterlidir. Şişlik ile birlikte kızarıklık, ağrı, kızarıklık varsa bu durum Bartolin apsesi düşündürecektir.  İleri evre durumlarda, fistül şüphesi varlığından ilave görüntüleme yöntemleri (fistül grafisi, MR) yardımı gerekebilmektedir.

Bartolin Kisti Tedavisi

Bartolin Kisti İnsiyonu: Komplike olmamış Bartolin kistinin tedavisi oldukça basittir. Ksitin en kabarık yerinden uzunlamasına bir kesi yapılarak kistiçeriği boşaltılı, kistin iç kısmı temizlenip yıkanır ve kanama kontrolünden sonra işlem tamamlanır. İnsizyon işlemi oldukça basit bir işlemdir ve acil müdahale sağlanmış olabilir. Ancak kesilen ve açık bırakılan yer tekrardan kapanacak ve kist tekrar edecektir.

Bartolin Kisti Marsupiyalizasyonu: Marsupiyalizasyonda kist kabarık yerinden kesilerek açılır. Kist içeriği boşaltılır ve içerisi temizlenir. Arkasından kist duvarı vajina mukozası ile birlikte açılan kısım açık kalacak şekilde suture edilir (dikilir). Bu işlem sayesinde kist içerisinde Bartolin bezinin yaptığı salgı doğrudan vajina içerisine akmaya tekrar başlar. İşlem kist salgısının kist içerisinde birikmesini engellediği ve salgıların vajinaya akarak vajinal kayganlığa katkısının devamına izin verdiği için en çok tercih edilen işlemlerdendir. Marsupiyalizasyon yapılan olgularda iyileşme genellikle birkaç hafta kadar zaman almaktadır.

Bartolin Kisti Work Kateter ile Tedavisi: Bartolin kisti tedavisinde göreceli olarak daha az kullanılan bir tedavi seçeneğidir. Tıpkı marsupiyalizasyondaki gibi kist duvarı açılır ve kist içeriği boşaltılarak içerisi temizlenir. Sonrasında kateterin bir ucu kist içerisinde diğer ucu da vajina içerisinde olacak şekilde yerleştirilir ve sabitlenir. Birkaç hafta sonra kateterin olduğu yerde kapanmaz bir tünel oluşması beklenir ve bu süreden sonra kateter çekilir. Nadir kullanılır ve tekrarlama riski marsupiyalizasyona yakındır.

Bartolin Kisti Çıkartılması:

Bartolin kistinin tamamen çıkartılması genellikle ilk tercih edilen tedavi yöntemi değildir. Zira kist çıkartıldıktan sonra vajina kayganlaşmasına katkı sağlayamayacaktır. Diğer taraftaki Bartolin kisti sağlam ise genellikle kayganlık sorunu yaşanmasa da Bartolin kistinin ilk kez tedavisinde değil genellikle tekrarlayan kistlerde tercih edilen tedavi seçeneğidir. Lokal, bölgesel ya da genel anestezi altında yapılabilir. Kistin kabarık yerine gelen ve dışarıdan bakıldığında görülemeyecek kadar içeri bir kısımdan kesi yapılır. Bartolin kisti etrafını saran dokulardan dikkatli bir şekilde sıyrılarak çıkartılır. Kist çıkartıldıktan sonra o bölgede oluşan boşluk kanama enfeksiyon vb sorun olmaması için dikkatlice kapatılır. Sonrasında ilk kesilen vajina bölgesi kapatılır. İyileşme süresi yukarıda anlatılan tedavilerden (marsupiyalizasyon, kesi, tüp) daha kısadır. Bartolin bezi tamamen çıkartıldığı için tekrar etme ihtimali olmayacaktır.

Bartolin Kisti İçerisine Kimyasal Verilmesi:

Günümüzde yaygın kullanılmamakla birlikte Bartolin kisti üzerinden kesi yapılarak kist içerisi boşaltıldıktan sonra alkol gümüş nitrat gibi kimyasal ajanlar verilmekte ve bir süre sonra hasar gören kist duvarı çıkartılmaktadır. Kısa süreli bir işlem olup lokal anestezi altında gerçekleştirilebilmektedir.

Bartolin Kisti İçin Hangi Tedavi Şekli En İyidir:

Bartolin kisti tedavisinde kullanılan konservatif yöntemlerin etkinlikleri ve işleme bağlı istenmeyen durumlar (komplikasyonlar) yüzdelik olarak aşağı yukarı benzerdir. Koruyucu yöntemler genellikle ilk tercih e dilen yöntemler olup tekrarlama riski barındırmaktadırlar. Kist çıkartılması gibi radikal yöntemlerde ise tekrar etme riski yoktur ve bu yöntemler de tekrar eden durumlarda başvurulan tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır.

Düşüncelerinizi bizimle paylaşabilirsiniz.

Sosyal Medya'da paylaşabilirsiniz.

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on facebook
Facebook
Share on pinterest
Pinterest
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Scroll to Top