Bartolin Bezi Nedir?

Bartolin bezleri vajina girişinde sağda ve solda yerleşmiş iki adet salgı yapan bez şeklindedirler. Bartolin bezleri cinsel ilişki öncesinde salgı yaparak bu salgıları ile vajina kuruluğunun giderilmesi ve kayganlığın arttırılmasını sağlarlar.

Bartolin Kisti Nasıl Oluşur?

Cinsel ilişki öncesinde bolca salgı yaparak vajenin kayganlaşmasını sağlayan Bartolin bezlerinin salgıları vajinaya rahatça akamazlar ise Bartolin bezlerinin içerisinde birikmeye başlarlar. İlk başlarda bu birikme hissedilmese ve şikâyete neden olmasa da her seferinde ilişki öncesinde oluşan salgılar zamanla Bartolin bezi içerisinde birikerek bu bezlerin şişmesine neden olurlar ve bu aşamadan sonra ismi Bartolin kisti olarak adlandırılır. Bartolin bezi kanalında tıkanıklık olmasının ve salgının bez içinde birikmesinin nedeni bazen kanalın tıkanmasına neden olan travma ya da geçirilmiş cerrahi işlemler, bazen geçirilmiş enfeksiyonlar ve enfeksiyona bağlı ödem bazen de mukus salgılarıdır. Bartolin Kistinin her yüz kadından 2 ile 3 tanesini etkilediği tahmin edilmektedir (Şekil 1).

Şekil 1. Bartolin Kisti şematik çizim

Bartolin Apsesi Nedir?

Bartolin bezi kist halini aldıktan sonra bu bölgenin mikrobiyal ajanlarla iltihaplanması sonrasında Bartolin kisti oluşabilir. Bazen de önce Bartolin bezi ve kanallar iltihaplanıp arkasında salgının akışı engellenip Bartolin apsesi oluşabilir. O zaman da enfeksiyondan sonra gelişmiş Bartolin kisti ve apsesinden bahsedilir.
Bartolin Bezinde Kanser Oluşur mu?
Bartolin kisti ve apsesi genellikle doğurganlık (üreme) çağı hastalığıdır. Menopoz sonrasında görülen Bartolin kisti durumunda kanser olabileceği akılda tutulmalıdır. Genel kural olmamakla birlikte doğurganlık çağındaki ağrılı ve semptomlu Bartolin kistleri apse lehine iken menopoz sonrasında görülen ve ağrısız, semptomsuz kistlerde kanserden şüphelenmek akıllıca olacaktır. Bartolin kistleri ve apseleri tedavi edilmezler ise ciddi enfeksiyonlar, yaygın tüm vücudu etkileyen enfeksiyonlar (sepsis) ve hatta barsağa kadar ilerleyen ve barsak içeriğinin vajinaya akması ile sonuçlanan rektovajinal fistül e kadar çeşitli ileri sorunlara neden olabilirler.

Bartolin Kistinin Belirtileri Nelerdir?

Bartolin kistinin belirtisi esas olarak kistin bulunduğu vajina bölgesinin girişinde şişliktir. Bazen şişlikten önce ya da eş zamanlı cinsel ilişki sırasında ağrı (disparani) görülebilir. Eğer Bartolin kisti apse haline gelmişse o zaman kızarıklı ve lokal ısı artışı da görülecektir. Şikâyetlerin ve şişliğin bazı hastalarda her ilişki öncesinde ve sonrasında artması, ilişkisiz ya da uyarılmasız dönemlerde hacminin azalması da görülebilmektedir.

Bartolin Kisti Tanısı Nasıl Konulur?

Yukarıda anlatılan genital bölgede şişlik, cinsel ilişkide ağrı, kızarıklı, hassasiyet ve ısı artışı şikâyetleri ile başvuran hastalarda jinekolojik muayenede Bartolin bezinin olduğu yerlerde (saat 5 ve 7 hizalar) şişlik görülmesi Bartolin kisti tanısını koydurur. Kızarıklık ve ısı artışı ile birlikte hassasiyet enfeksiyon lehine olup Bartolin apsesini destekleyecektir. Genellikle jinekolojik muayene Bartolin kisti tanısını koymak için yeterli olacaktır ve ultrasonografi ya da Manyetik Rezonans ın ilave yararı olmayacaktır. Ancak ileri evre ve sepsis ya da rektovajinal fistül gibi komplike olmuş durumlarda ilave tetkikler ve gerektiğinde fistül grafisi ya da kontrastlı MR gibi testler gerekebilecektir.

Bartolin Kisti Tedavisi

Bartolin kisti için pek çok tedavi seçeneği mevcuttur. Bunların bazıları basit ancak tekrar etme riski yüksek işlemler iken bazıları göreceli olarak basit olmayan ancak uzun dönem etkileri daha iyi olan işlemlerdir.
Bartolin Kisti İnsizyonu: Basit bir işlem olup lokal anestezi altında kistin kabarık olan kısmından üzeri çizilerek ve kist içeriğinin dışarıya akıtılmasını sağlayarak gerçekleştirilir. Kist içeriğinin boşaltılmasından sonra kistin içi yıkanarak işlem sonlandırılır. Kisti inzisyonu basit bir işlem olup geçici kısa süreli rahatlama sağlayabilir. Ancak kesilen kısım tamir ile kapanınca kist içeriği tekrar birikmeye başlar ve kit tekrarlar.

Bartolin Kisti Marsupiyalizasyonu: Marsupiyalizasyonda kist kabarık yerinden kesilerek açılır. Kist içeriği boşaltılır ve içerisi temizlenir. Arkasından kist duvarı vajina mukozası ile birlikte açılan kısım açık kalacak şekilde suture edilir (dikilir). Bu işlem sayesinde kist içerisinde Bartolin bezinin yaptığı saldı doğrudan vajina içerisine akmaya tekrar başlar. İşlem kist salgısının kist içerisinde birikmesini engellediği ve salgıların vajinaya akarak vajinal kayganlığa katkısının devamına izin verdiği için en çok tercih edilen işlemlerdendir. İyileşmesbirkaçaç hafta kadar zaman almaktadır.


Bartolin Kisti Work Kateter İle Tedavisi: Bartolin kisti tedavisinde göreceli olarak daha az kullanılan bir tedavi seçeneğidir. Tıpkı marsupiyalizasyondaki gibi kist duvarı açılır ve kist içeriği boşaltılarak içerisi temizlenir. Sonrasında kateterin bir ucu kist içerisinde diğer ucu da vajina içerisinde olacak şekilde kateter yerleştirilir ve sabitlenir. Birkaç hafta sonra kateterin olduğu yerde kapanmaz bir tünel oluşması beklenir ve bu süreden sonra kateter çekilir. Nadir kullanılır ve tekrarlama riski marsupiyalizasyona yakındır.

Bartolin Kisti Çıkartılması:

Bartolin kistinin tamamen çıkartılması ilk tercih edilen tedavi yöntemi değildir. Zira kist çıkartıldıktan sonra vajina kayganlaşmasına katkı sağlayamayacaktır. Diğer taraftaki Bartolin kisti sağlam ise genellikle kayganlık sorunu yaşanmasa da Bartolin kistinin ilk kez tedavisinde değil genellikle tekrarlayan kistlerde tercih edilen tedavi seçeneğidir. Lokal, bölgesel ya da genel anestezi altında yapılabilir. Kistin kabarık yerine gelen ve dışarıdan bakıldığında görülemeyecek kadar içeri bir kısımdan kesi yapılır. Bartolin kisti etrafını saran dokulardan dikkatli bir şekilde sıyrılarak çıkartılır. Kist çıkartıldıktan sonra o bölgede oluşan boşluk kanama enfeksiyon vb sorun olmaması için dikkatlice kapatılır. Sonrasında ilk kesilen vajina bölgesi kapatılır. İyileşme süresi yukarıda anlatılan tedavilerden (marsupiyalizasyon, kesi, tüp) daha kısadır. Bartolin bezi tamamen çıkartıldığı için tekrar etme ihtimali olmayacaktır.
Bartolin Kisti İçerisine Kimyasal Verilmesi: Günümüzde yaygın kullanılmamakla birlikte Bartolin kisti üzerinden kesi yapılarak kist içerisi boşaltıldıktan sonra alkol gümüş nitrat gibi kimyasal ajanlar verilmekte ve bir süre sonra hasar gören kist duvarı çıkartılmaktadır. Kısa süreli bir işlem olup lokal anestezi altında gerçekleştirilebilmektedir.

Bartolin Kisti İçin Hangi Tedavi Şekli En İyidir:

Bartolin kisti tedavisinde kullanılan yöntemlerin etkinlikleri ve işleme bağlı istenmeyen durumlar (komplikasyonlar) yüzdelik olarak aşağı yukarı benzerdir. Koruyucu yöntemler genellikle ilk tercih e dilen yöntemler olup tekrarlama riski barındırmaktadırlar. Kist çıkartılması gibi radikal yöntemlerde ise tekrar etme riski yoktur ve bu yöntemler de tekrar eden durumlarda başvurulan tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır.

Düşüncelerinizi bizimle paylaşabilirsiniz.

Sosyal Medya'da paylaşabilirsiniz.

Share on whatsapp
WhatsApp
Share on facebook
Facebook
Share on pinterest
Pinterest
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Scroll to Top